W związku z małą znajomością zasady działania kolektorów słonecznych, wielu potencjalnych klientów napotyka na trudność w dokonaniu prawidłowej ich oceny i właściwej analizy opłacalności dokonywanego wyboru. Brak wiedzy technicznej oraz niekoniecznie prawdziwe obiegowe opinie narażają klientów na niepotrzebne nadmierne wydatki, nie przynoszące oczekiwanych efektów. Wielu sprzedających kolektory słoneczne zapewnia o ich wysokiej wydajności podając zalety materiałów i technologii wykorzystanych do ich produkcji, pomijając niestety podstawowe dane pozwalające określić ich rzeczywistą wydajność.
Kolektory słoneczne jako produkty rynkowe, posiadają pewne ściśle charakteryzujące je parametry. Pozwalają one na wyliczenie spodziewanych efektów pracy i porównanie między sobą różnych kolektorów. Parametry te oraz sposób ich wyznaczania określa norma europejska EN12975:2006.
W oparciu o podaną normę upoważnione ośrodki naukowe przeprowadzają kompleksowe badania kolektorów energetyczne i jakościowe. Najważniejszą cechą charakteryzującą kolektor słoneczny jest sprawność decydująca o jego mocy w danych warunkach pracy, a co za tym idzie, ilości energii, jaką możemy za jego pośrednictwem uzyskać.

Podstawowe parametry wyznaczające sprawność kolektora to:
- sprawność optyczna - jest to najwyższa sprawność danego kolektora wynikająca z jego konstrukcji określana współczynnikiem η0 ,
- współczynniki strat a1 i a2 - pozwalające obliczyć, jak ze wzrostem temperatury kolektora w stosunku do temperatury otoczenia rosną straty, a maleje jego sprawność.
W celu ujednolicenia obliczeń i umożliwienia porównywania różnych kolektorów przyjęto, że sprawność optyczna i współczynniki strat wyznaczane są w stosunku do powierzchni apertury kolektora. Powierzchnia ta jest wyznaczana w ściśle określony sposób zarówno dla kolektorów płaskich jak i próżniowych.

O mocy kolektora słonecznego w danej chwili decyduje wartość natężenia promieniowania słonecznego, temperatura otoczenia oraz temperatura jego pracy. Wraz ze wzrostem temperatury pracy kolektora (Tm) i obniżaniem temperatury otoczenia (Ta) zwiększa się ilość energii traconej przez kolektor. Również zmniejszające się promieniowanie słoneczne powoduje, że przy zadanej stałej różnicy temperatur Tm-Ta (stałych stratach) spada moc kolektora.

Dla informacji podajemy, że moc możliwą do uzyskania z danej powierzchni kolektorów możemy obliczyć korzystając ze wzoru:

P = S*(η0* G – a1* (Tm-Ta) – a2 * (Tm-Ta)2)

Gdzie:
S - łączna powierzchnia apertury zestawu kolektorów [m2]
G – zadana wartość natężenia promieniowania słonecznego [W/m2]

Dla przybliżenia:
G = 1000W/m2 - niebo całkowicie bezchmurne, maksymalna wartość osiągana na terenie Polski
G = 700W/m2 – warunki przeciętnie słonecznej pogody z zamgleniami i lekkim zachmurzeniem
G = 400W/m2 – promieniowanie przy zachmurzonym niebie

Przedstawione porównanie pozwala na wyciągnięcie następujących wniosków:
1. Kolektor jest tym lepszy, im wyższa jest jego sprawność optyczna i niższe współczynniki strat.
2. Przewaga kolektorów próżniowych polega na mniejszym przyroście strat wraz ze wzrostem temperatury kolektora w stosunku do temperatury otoczenia.
3. Tak jak w przypadku kolektorów płaskich, również kolektory próżniowe mogą znacznie różnić się między sobą pod względem wydajności. Nie należy bezkrytycznie poddawać się hasłom reklamowym, które często przeceniają możliwości i zalety kolektorów próżniowych.
4. Moc kolektorów płaskich osiągana przy promieniowaniu 400W/m2 i dużej różnicy temperatur Tm–Ta (ostatni wiersz tabeli) świadczy, że nadają się one również do użytkowania w okresach przejściowych i zimowym. Kolektory płaskie z powodzeniem mogą być wykorzystywane do wspomagania ogrzewania. Ważną zaletą jest możliwość bezproblemowego usunięcia śniegu z kolektorów płaskich. W przypadku kolektorów próżniowych jest to wręcz niemożliwe (brak konwekcji wewnątrz kolektora).
5. Z racji osiągania znacznie wyższej mocy w czasie słonecznej pogody w przypadku zestawu z kolektorami płaskimi (patrz tabela i wykres), woda będzie znacznie szybciej ogrzewana, osiągając wyższą temperaturę.
6. Jeżeli chcemy wiedzieć za jaką powierzchnię kolektorów płacimy, musimy znać ich powierzchnię apertury. Powierzchnia brutto kolektora próżniowego może być znacząco większa od jego apertury.
7. Kolektory próżniowe o porównywalnej wydajności będą zajmowały na dachu więcej miejsca niż kolektory płaskie. Aby osiągnąć identyczną założoną roczną wydajność energetyczną do ogrzewania wody użytkowej, musimy zamontować brutto 5,66 m2 kolektora płaskiego i aż 9,26 m2 brutto w przypadku kolektora próżniowego.
8. Przy odpowiednio dobranej powierzchni kolektorów płaskich, przy znacznie mniejszych kosztach, możemy zyskać więcej energii niż w przypadku kolektorów próżniowych.